Print

Gemeentewapen en gemeentevlag

Iedere gemeente heeft een eigen wapen en een eigen vlag. Het wapen van de gemeente bestaat uit een wapenschild, eventueel met buitenversierselen. Het wapen komt voor op de zegel/ stempel van de gemeente (zie verder). De decreetgever heeft bepaald dat de wapens en vlaggen slechts opnieuw kunnen worden vastgesteld op grond van nieuwe feiten of motieven. Bij een fusie van twee of meer aangrenzende gemeenten worden de oorspronkelijke gemeenten opgeheven en ontstaat er een nieuwe entiteit. De bestaande vlaggen en wapens van de betrokken gemeenten vervallen in geval van een fusie van twee of meer gemeenten. Het feit dat deze mogelijk de naam draagt van één van de opgeheven gemeenten doet hier geen afbreuk aan. De fusie is duidelijk te interpreteren als een ‘nieuw feit’ en heeft dus tot gevolg dat de nieuwe gemeente een gemotiveerd verzoek moet indienen bij de Vlaamse Regering om een wapen en een vlag vast te stellen voor de nieuwe gemeente. De nieuwe gemeente kan vragen om het wapen (en/of de vlag) van één van de vroegere gemeenten te behouden. Ook kan er een geheel nieuw wapen bedacht worden (bijvoorbeeld bij vrijwillige fusie tussen gemeenten van gelijkaardige grootte en profiel). We raden aan om op voorhand met de Vlaamse Heraldische Raad contact op te nemen voor advies om een voorstel uit te werk volgens de regels van de kunst.

Procedure

  • De gemeenteraad van de nieuwe gemeente neemt een gemotiveerd besluit waarbij de nieuwe feiten en motieven tot vaststelling van het wapen en de vlag van de gemeente afdoende worden gemotiveerd;
  • De nieuwe gemeente dient het besluit tot goedkeuring in bij de Vlaamse Regering. Binnen drie maanden na de ontvangst van het gemeenteraadsbesluit neemt de Vlaamse Regering, na advies van de Vlaamse Heraldische Raad, een besluit tot goedkeuring daarvan of richt ze tot de gemeente een gemotiveerd verzoek om het besluit te herzien. Het advies van de Vlaamse Heraldische Raad  wordt bij dit verzoek gevoegd. De Strategische Adviesraad Ruimtelijke Ordening en Onroerend Erfgoed oefent het secretariaat van de Vlaamse Heraldische Raad uit.
  • Ingeval van verzoek tot herziening door de Vlaamse Regering, bezorgt de gemeenteraad of districtsraad binnen de drie maanden na de ontvangst van het verzoek tot herziening een nieuw besluit ter goedkeuring aan de Vlaamse Regering. Indien de termijn van drie maanden wordt overschreden of de Vlaamse Regering het nieuwe besluit niet goedkeurt, stelt de Vlaamse Regering van ambtswege een wapen en een vlag vast.

In de regelgeving is niet bepaald of de vlaggen van de oorspronkelijke gemeenten nog kunnen worden gehesen, zolang geen vlag voor de nieuwe gemeente is vastgelegd. In de praktijk zal dit wel gebeuren in afwachting van de vaststelling van een nieuwe vlag.

Juridisch kader

  • Koninklijk Besluit van 6 februari 1837, zoals gewijzigd bij de koninklijke besluiten van 14 februari 1913 en 9 maart 1995 (respectievelijk Bulletin du Ministère de l’Intérieur 1837, Belgisch Staatsblad van 19 februari 1913 en 22 maart 1995). 

Contactgegevens

Gemeenten met vragen over de vaststelling van het wapen en de vlag kunnen terecht bij:

Vlaamse Heraldische Raad
Havenlaan 88 bus 23
1000 Brussel
Mail: saro@vlaanderen.be