Print

Handelsvestigingsbeleid

De gemeente heeft een belangrijke rol als vergunningsverlener. De visie van de gemeente op de detailhandel is daarbij ook belangrijk.

De wetgeving hieromtrent is in de periode die aan de eerste vrijwillige fusies voorafgaat in beweging. Zo wordt het decreet van 15 juli 2016 op het integraal handelsvestigingsbeleid gefaseerd ingevoerd: 

  • Enkele onderdelen zijn al in werking getreden bij de publicatie in het Staatsblad:
    • de handelsvestigingsconvenanten die gemeenten met ontwikkelaars en/of exploitanten kunnen sluiten;
    • de visievorming;
    •  de opmaak van ruimtelijke uitvoeringsplannen ter afbakening van kleinhandelszones.
  • In 2017 treden de bepalingen rond de opmaak van gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen en gemeentelijke stedenbouwkundige verordeningen in werking; 
  • Vanaf 1/8/2018 wordt de socio-economische vergunning geïntegreerd in de procedures van de omgevingsvergunning.

De verschillende onderdelen worden hieronder kort toegelicht.
Tegen 1/1/2019, het moment waarop de eerste fusies een feit zijn, zal het decreet op het integraal handelsvestiging in principe volledig in werking zijn. De wet de op de socio-economische vergunning zal dan niet meer van toepassing zijn en wordt in dit deel dan ook niet behandeld. Wel moet de nodige aandacht worden geschonken aan het register van de vergunningen die onder deze wet werden afgeleverd.

In de aanloop naar de fusie is het sowieso aan te raden dat de besturen met elkaar in overleg gaan over beleidsinitiatieven die ze nog voor de fusie nemen en een impact kunnen hebben op de andere gemeente.

Handelsvestigingsconvenanten (art. 14)

Eén of meer gemeenten en één of meer ontwikkelaars of exploitanten van kleinhandelsbedrijven of handelsgehelen kunnen op vrijwillige basis handelsvestigingsconvenanten sluiten. Handelsvestigingsconvenanten zijn overeenkomsten naar burgerlijk recht waarin afspraken kunnen worden gemaakt over:

  • een rationeel aanbod- en locatiebeleid;
  • gezamenlijke initiatieven en de bekostiging daarvan;
  • de participatie in het kernversterkende beleid van de betrokken gemeenten;
  • inspanningsverbintenissen van de gemeenten op het vlak van de facilitering van de stabiliteit van het lokale handelsvestigingsbeleid.

In de aanloop naar de fusie maken de gemeenten elk een inventaris van de lopende handelsvestigingsconvenanten en screenen deze (zie ook Juridische zaken – Overeenkomsten). Ook voor de fusie een feit is, kunnen de gemeenten al gezamenlijke actie ondernemen. De wetgeving biedt immers de mogelijkheid dat meerdere gemeenten in één en hetzelfde handelsconvenant stappen.

Visievorming ( hoofdstuk 2 decreet)

De gemeente kan een lokale visie op het vlak van detailhandel ontwikkelen. Deze gemeentelijke visie houdt rekening met het Vlaamse beleidskader en de provinciale visie (als deze bestaan). Met het oog op de fusie is het opportuun dat de oorspronkelijke gemeenten samen een gezamenlijke visie voor het samengevoegde grondgebied voorbereiden. Gemeenten kunnen tijdens de opmaak van hun visie advies inwinnen bij het Comité voor Kleinhandel.

Ruimtelijke uitvoeringsplannen en stedenbouwkundige verordeningen ( art10.§2)

Gemeenten kunnen in een ruimtelijk uitvoeringsplan of een stedenbouwkundige verordening: 

  • kernwinkelgebieden en winkelarme gebieden afbakenen;
  • oppervlaktenormen per categorie van kleinhandelsactiviteit vastleggen;
  • normen tussen bestaande en nieuwe handelsvestigingen en handelsgehelen opleggen;
  • maximumtermijnen waarbinnen geen omgevingsvergunning voor kleinhandelsactiviteiten nodig is, invoeren.

Verder kunnen ze in ruimtelijke uitvoeringsplannen ook kleinhandelszones afbakenen. Met het oog op de fusie is het wenselijk voor elke gemeente de reeds bestaande plannen en verordeningen te inventariseren en waar nodig of wenselijk het beleid te stroomlijnen. Zie ook het onderdeel Ruimtelijke ordening

Omgevingsvergunning voor kleinhandelsactiviteiten

Vanaf 1/8/2018 wordt de socio-economische vergunning vervangen door een omgevingsvergunning voor kleinhandelsactiviteiten. Ondernemingen die kleinhandelsactiviteiten willen uitvoeren in een pand zullen dan onder bepaalde voorwaarden een omgevingsvergunning voor kleinhandelsactiviteiten moeten aanvragen bij de gemeente. Met het oog op de fusie zullen de oorspronkelijke gemeenten moeten bepalen hoe zij dit voortaan organiseren en wie hiervoor het aanspreekpunt is voor de ondernemer. Door het bundelen van de krachten biedt de fusie biedt alvast de mogelijkheid om de expertise te versterken en dienstverlening naar de ondernemingen verder uit te bouwen.

Registers afgeleverde socio-economische vergunningen

Uiteraard moet ook na de fusie de nieuwe gemeente eenvoudig kunnen achterhalen welke vergunningen werden afgeleverd en wat de al dan niet vergunde toestand van het pand is. Het is dan ook belangrijk in het kader van de fusie hier de nodige aandacht aan te schenken.