Print

Ondersteuningsaanbod

Het Agentschap Binnenlands Bestuur heeft een traject uitgewerkt om gemeenten die de bestuurskrachtmonitor wensen toe te passen, hierbij te ondersteunen. Het traject voor het toepassen van de bestuurskrachtmonitor omvat volgende stappen:

  • Allereerst wordt de monitor ingevuld. Voor iedere gemeente is de set van de indicatoren ingevuld met cijfers die beschikbaar zijn bij de Vlaamse overheid. Voor een aantal indicatoren moet de gemeente zelf de cijfers invullen. Daarnaast geeft de gemeente antwoord op de richtvragen.
  • Vervolgens start het interpreteren van de gegevens en van de antwoorden op de richtvragen.
  • Tot slot formuleert de gemeente aanbevelingen en conclusies.

Het Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB) voorzag ook in externe ondersteuning bij de zelfevaluatie op basis van de bestuurskrachtmonitor. 17 gemeenten doorliepen het ondersteuningstraject, dat werd uitgevoerd door Idea Consult in samenwerking met bestuurswetenschappers van de universiteiten van Leuven, Gent en Antwerpen.

  • Borsbeek
  • Diksmuide
  • Eeklo
  • Essen
  • Hemiksem
  • Kaprijke
  • Knesselare
  • Londerzeel
  • Meeuwen-Gruitrode
  • Neerpelt
  • Puurs
  • Ranst
  • Schilde
  • Sint-Katelijne-Waver
  • Wachtebeke
  • Wijnegem
  • Zutendaal

De ondersteuning kreeg vorm door middel van workshops onder de begeleiding van een externe consultant (Idea Consult) die zelf werd bijgestaan door een bestuurswetenschapper (dit was een samenwerking tussen de universiteiten van Leuven, Gent en Antwerpen). Deze workshops, die plaatsvonden tijdens de eerste helft van 2016, ondersteunden de gemeenten bij de volgende aspecten:

  • het interpreteren van de indicatoren uit de bestuurskrachtmonitor en de antwoorden op de richtvragen;
  • het trekken van relevante conclusies op basis van de ingevulde indicatoren en de antwoorden op de richtvragen;
  • het formuleren van aanbevelingen naar de toekomst en het opstellen van een actieplan om tegemoet te komen aan de geformuleerde aanbevelingen.

De resultaten van de zelfevaluatie hoeven niet aan de Vlaamse Regering te worden gerapporteerd. Het is aan de gemeenten zelf om na de zelfevaluatie de conclusies te trekken die kunnen of moeten getrokken worden.

Het traject ter ondersteuning van de zelfevaluatie op basis van de bestuurskrachtmonitor is afgerond in het najaar van 2016. Zowel het consortium dat instond voor de ondersteuning, als de projectleiders van de 17 besturen hebben hun bevindingen over het doorlopen traject aan ABB bezorgd. Daaruit kunnen volgende conclusies worden getrokken:

Conclusies

Over de bestuurskrachtmonitor:
  • Het cijfermateriaal dat wordt aangeboden in de bestuurkrachtmonitor blijkt een goede startbasis voor verdere discussie.
  • De grootste meerwaarde lag echter niet zozeer in het cijfermateriaal op zich, maar in het gesprek daarover, o.a. op basis van de richtvragen, en in de ondersteuning bij de interpretatie ervan.
Over het ondersteuningsaanbod:
  • Uit de bevindingen van de evaluatie blijkt dat de betrokken besturen een duidelijke meerwaarde hebben ondervonden van het ondersteuningsaanbod. Zelden maken de besturen tijd en energie vrij om op een gestructureerde wijze op strategisch niveau te reflecteren over hun eigen werking. De bestuurskrachtmonitor en de ondersteuning bij de zelfevaluatie boden de noodzakelijke hefboom. Bovendien was in de meeste besturen sprake van een ruim draagvlak op ambtelijke en politiek niveau om de schouders onder dit traject te zetten.
  • De betrokken besturen geven ook aan opvolging te geven aan de bevindingen uit de rapporten die hen ter beschikking werden gesteld door het consortium. De bestuurskrachtmonitor en de externe ondersteuning zullen dus leiden tot effectieve acties ter versterking van hun bestuurskracht.
  • De belangrijkste hinderpaal bij het doorlopen van de zelfevaluatie was het tijdsintensieve karakter ervan. Enkele besturen geven aan te weinig mankracht te hebben om een dergelijke oefening in de diepte te doen.
Over de leereffecten voor andere besturen:
  • Uit de evaluatie van het doorlopen ondersteuningstraject zijn belangrijke lessen te trekken voor andere besturen die een zelfevaluatie op basis van de bestuurskrachtmonitor willen doorlopen, zowel op het vlak van te volgen procedure (cf. de handleiding - bijlage 3 in onderstaande bundel) als op inhoudelijk vlak (hoofdstuk 4 van het syntheserapport van het consortium bevat een overzicht van de belangrijkste aandachtspunten en mogelijke oplossingsrichtingen - bijlage 1 in onderstaande bundel).
  • Door alle beschikbare informatie over het afgelopen traject in deze bundel vrij te geven, hoopt het Agentschap Binnenlands Bestuur andere besturen inspiratie te bieden om een gelijkaardige zelfevaluatie te doorlopen.

Het volledige evaluatierapport, inclusief onderstaande bijlages, kan je hieronder downloaden:

  • Syntheserapport traject ‘zelfevaluatie bestuurskracht’ (2016) door Idea Consult, in samenwerking met de betrokken bestuurswetenschappers
  • Resultaten van de bevraging door ABB van de projectleiders over het gebruik van de bestuurskrachtmonitor en over de ondersteuning bij de zelfevaluatie
  • Zelfevaluatie bestuurskracht: handleiding voor de deelnemende besturen.