Welke invloed heeft de fusie van gemeenten op hun autonome gemeentebedrijven en hun extern verzelfstandigde agentschappen in privaatrechtelijke vorm?

Een gemeente richt een autonoom gemeentebedrijf op met een gemeenteraadbeslissing, om welbepaalde taken van gemeentelijk belang te verwezenlijken. De gemeenteraad neemt de beslissing op basis van een gemotiveerd verslag van het college van burgemeester en schepenen, waarin ze aantonen dat het beheer binnen de rechtspersoonlijkheid van een gemeente niet dezelfde voordelen kan bieden.

In het geval deze motivatie voor de nieuwe gemeente nog steeds deugdelijk is, kan het autonoom gemeentebedrijf blijven bestaan met de nieuwe gemeente als rechtsopvolger van de oorspronkelijke gemeente. De statuten van het autonoom gemeentebedrijf worden in die zin aangepast en het autonoom gemeentebedrijf sluit een beheersovereenkomst met de nieuwe gemeente. In dat geval kan de gemeenteraad beslissen om de statuten van het autonoom gemeentebedrijf bijkomend aan te passen om het werkingsgebied uit te breiden naar het nieuwe grondgebied.

In het geval van verschillende autonome gemeentebedrijven binnen de nieuwe gemeente met dezelfde of overlappende doelstellingen kan de gemeenteraad beslissen om de bestaande autonome gemeentebedrijven te ontbinden conform de bepalingen van het gemeentedecreet. Vanuit het oogpunt van goed beheer zal het moeilijk te motiveren zijn om gelijkaardige autonome gemeentebedrijven binnen de nieuwe gemeente parallel te laten bestaan elk met een werkingsgebied dat slechts een deel van het grondgebied van de nieuwe gemeente beslaat, onder andere gelet op de kosten die het beheer van een autonoom gemeentebedrijf met zich meebrengt. Gemeenten moeten er wel over waken dat ze ook alle nadelen van de vervroegde ontbinding van een AGB onderzoeken, bv. op btw-vlak.

De gemeenteraad kan vervolgens beslissen een nieuw autonoom gemeentebedrijf op te richten, eveneens conform de bepalingen van het gemeentedecreet dat de activiteiten van de ontbonden “deelgemeentelijke” AGB’s overneemt. Ook hier zal dus afdoende moeten aangetoond worden dat het beheer binnen de rechtspersoonlijkheid van de nieuwe gemeente niet dezelfde voordelen kan bieden.

Deze handelswijze kan de nieuwe gemeente ook toepassen op extern verzelfstandigde agentschappen in privaatrechtelijke vorm.

Relevante regelgeving:

Artikel 225 – 247 van het gemeentedecreet.